Differentieel valt uit: oorzaken en oplossing
Als de differentieelschakelaar valt, gaat meestal (een groot deel van) de woning in één keer donker. Vervelend — maar deze schakelaar valt nooit zómaar: hij heeft lekstroom gemeten, stroom die een weg volgt die niet de bedoeling is. Door vocht, door een defect toestel, of in het slechtste geval door een mens.
Net als bij een springende automaat geldt: u bedient hendels en stekkers, nooit het binnenwerk van de kast. Met die grens kunt u verrassend veel zelf uitzoeken.
Wat is lekstroom, en waarom is 30 mA zo belangrijk?
Een differentieel vergelijkt permanent de stroom die naar uw installatie vertrekt met de stroom die terugkeert. Elk verschil is stroom die 'weglekt' — naar de aarde, via een vochtige muur, een beschadigde weerstand of een aanraking. Boven de drempelwaarde schakelt de differentieel alles uit.
De algemene differentieel van 300 mA beschermt vooral de installatie tegen brand door lekstromen. De gevoelige schakelaar van 30 mA, verplicht voor onder meer badkamers en natte toepassingen, ligt onder de grens die voor een mens gevaarlijk wordt — die redt levens. Vandaar dat een ontbrekende 30 mA-groep bij keuringen zo zwaar doorweegt.
Valt hij uit bij de testknop? Dat is net goed
Op elke differentieel zit een knop met een T. Die simuleert bewust een lekstroom: druk erop en de schakelaar móét onmiddellijk uitvallen. Dat is geen storing maar het bewijs dat het mechanisme werkt. Test dat gerust een paar keer per jaar, bijvoorbeeld bij het verzetten van de klok.
Valt de schakelaar bij de testknop níét uit, dan is de differentieel zelf defect. Dat is een dringende herstelling: uw belangrijkste bescherming staat dan buitenspel zonder dat u het merkt.
Zo vindt u het toestel dat de differentieel doet vallen
- 1
Zet eerst alle automaten uit
Hendels van de automaten omlaag, daarna de differentieel weer omhoog. Blijft hij nu hangen? Goed teken — de fout zit in één van de kringen.
- 2
Schakel de kringen één voor één weer in
Zet de automaten één per één terug omhoog en wacht telkens even. Valt de differentieel bij een bepaalde kring, dan weet u waar het probleem zich verschuilt.
- 3
Zoom in op die kring met de stekkers
Koppel alle toestellen op die kring los en herhaal het spel: kring inschakelen, toestellen één voor één terug. Het toestel waarbij de differentieel valt, is uw boosdoener — denk aan wasmachines, droogkasten, boilers en frituurketels, en aan buitenverlichting na regenweer.
- 4
Valt hij meteen, ook met alles uit?
Dan zit de lekstroom in de vaste installatie zelf — bijvoorbeeld een vochtige verdeeldoos of beschadigde leiding. Stop met zoeken en bel een elektricien; die meet de kringen één voor één door.
Blijft de differentieel vallen?
De usual suspects
- Vocht: buitenstopcontacten, tuinverlichting en vijverpompen na een regenbui
- Verwarmingselementen: boiler, wasmachine, droogkast, vaatwas — sluipend defect dat verergert
- Oude koelkasten en diepvriezers met verouderde isolatie
- Knaagdierschade of beschadigde kabels in kruipkelder of zolder
- Een overgevoelige of verouderde differentieel — pas ná uitsluiting van al de rest
Als dit vaker gebeurt: kijk naar de kast
Valt de differentieel geregeld zonder aanwijsbare oorzaak, dan loont het om de installatie te laten doormeten en de kastopbouw te bekijken. In veel woningen hangt álles achter één enkele differentieel — één vochtig buitenstopcontact legt dan de hele woning plat, diepvries incluis.
Een modern bord verdeelt de installatie over meerdere differentieelgroepen: valt er één, dan blijft de rest gewoon werken. Dat comfort is een van de stilste maar beste redenen om een verouderde kast te vernieuwen.